İntraket (IV Kanül) Renkleri ve Numaraları: Hangi Durumda Hangisi Kullanılır?

Kısa cevap: İntraketin rengi, kanülün kalınlığını yani gauge (G) değerini gösterir. Numara büyüdükçe kanül incelir: 14G turuncu en kalın, 24G sarı ise günlük kullanımdaki en ince olandır. Kalın kanül daha hızlı sıvı ve kan geçirir, ince kanül küçük ve kırılgan damarlara daha rahat yerleşir. Seçimi renk değil; hastanın damarı ve ne verileceği belirler.

Telefonda en sık duyduğumuz sorulardan biri şu: "Pembe mi alalım, mavi mi?" Bir aile sağlığı merkezinde serum takılan erişkin hasta ile çocuk servisindeki bebeğin aynı kanülü kullanmadığı açık. Peki aradaki farkı ne belirliyor? Aşağıda hem renk kodlarını hem de sahada bu kararın nasıl verildiğini anlatmaya çalıştık.

Gauge (G) numarası ne anlatır?

Gauge, kanülün dış çapını anlatan eski bir ölçü sistemidir ve ilk bakışta ters çalışır: rakam küçüldükçe çap büyür. 18G bir kanül, 22G olandan gözle görülür biçimde kalındır. Renkler uluslararası bir renk koduna bağlı olduğu için markadan markaya değişmez. Bıçakcılar da alsanız Romsons da alsanız 20G kanülün rengi pembedir. Bu sayede gece nöbetinde yorgun bir göz bile doğru kanülü dolaptan hızlıca seçebilir.

Renk, numara ve kullanım tablosu

Akış değerleri yaklaşıktır; kanülün uzunluğuna ve üreticisine göre değişir. Kesin değer için kutunun ya da kullanım kılavuzunun üzerindeki bilgiye bakmak gerekir.

Pratikte hangisi seçilir?

Pembe (20G): erişkinde günlük iş

Serum, antibiyotik, ağrı kesici... Erişkin bir hastaya rutin damar yolu açılacaksa çoğu hemşirenin eli önce 20G'ye gider. Yeterli akış verir, ön koldaki damarların çoğuna rahat oturur ve hasta için de fazla rahatsız edici değildir.

Yeşil (18G): kan ve hızlı sıvı gerektiğinde

Kan ürünü verilecekse ya da ameliyata girecek bir hasta hazırlanıyorsa 18G öne çıkar. Daha geniş iç çap, hem akışı hızlandırır hem de kan hücrelerinin geçerken daha az zorlanmasını sağlar. Bununla birlikte birçok kurum erişkinde 20G ile de transfüzyon yapılmasını kabul ediyor; son söz kurumun kendi protokolünde.

Turuncu ve gri (14G–16G): acil ve travma

Bu iki numara, dakikalar içinde yüksek hacimde sıvı verilmesi gereken durumlar içindir. Acil serviste, ambulansta, ameliyathanede görülür. Takılması daha zordur ve iyi bir damar ister; bu yüzden muayenehane ya da poliklinikte nadiren ihtiyaç duyulur.

Mavi (22G): ince ve yıpranmış damarlar

Yaşlı hastalar, uzun süre damar yolu açılmış ve damarları yorulmuş kişiler, çocuklar... Mavi kanül damara daha az zarar verir. İdame sıvıları ve yavaş giden ilaçlar için çoğu zaman yeterlidir. Hızlı kan verilmesi gerekiyorsa yetersiz kalabilir.

Sarı (24G) ve mor (26G): bebekler

Yenidoğan ve küçük çocuklarda damar hem ince hem kaygandır. 24G burada standart sayılır, çok küçük bebeklerde 26G de kullanılır. Bu numaralarla akış düşük olduğu için genellikle infüzyon pompası ile birlikte çalışılır.

Seçerken dikkat edilen birkaç nokta

• Damara uyan en ince kanül: Tedavi için yeterli olan en ince kanülü seçmek, damar duvarının tahriş olma (flebit) ihtimalini azaltır.
• Verilecek sıvının türü: Kan, kontrast madde ya da yoğun sıvılar daha kalın kanül ister; basit serum için ince numara çoğu zaman yeter.
• Portlu mu, portsuz mu: Enjeksiyon portu olan kanülde ek doz için ayrı bağlantıya gerek kalmaz. Bıçakcılar'ın 24G kanülünde portsuz seçenek de bulunur.
• Ambalaj ve tarih: İntraket steril üründür. Ambalajı açılmış, ıslanmış ya da son kullanma tarihi geçmiş ürün kullanılmaz.

Kanül takıldıktan sonra nelere bakılır?

Doğru numarayı seçmek işin yarısı. Kanül yerleştikten sonra giriş yeri düzenli olarak gözle kontrol edilir: kızarıklık, şişlik, ağrı, sıcaklık ya da sızıntı fark edilirse kanül değerlendirilir. Şeffaf bir örtü kullanmak, örtüyü kaldırmadan bölgeyi görmeyi kolaylaştırır. Kanülün takıldığı tarih ve saat örtünün ya da hemşire gözlem formunun üzerine yazılır; böylece vardiya değişse bile kimse "Bu ne zaman takıldı?" diye sormak zorunda kalmaz. Hasta da kanülün bulunduğu kolu fazla bükmemesi, ıslatmaması ve bir sorun hissettiğinde haber vermesi konusunda bilgilendirilir.

Bir de stok tarafı var. Klinikte en çok 20G ve 22G harcanır; 18G ve 24G daha az ama mutlaka bulunmalıdır. Tek bir numaradan çok fazla stok yapmak yerine her numaradan dengeli bir miktar tutmak, son kullanma tarihi geçen kutularla uğraşma ihtimalini azaltır.

Sitemizdeki intraketler

Bıçakcılar İ.V. Kanül İntraket ürünümüzde No:18 yeşil, No:20 pembe, No:22 mavi ve No:24 sarı seçenekleri tek sayfada bulunuyor; kutu içi adetleri ürün sayfasında yazıyor. Farklı bir marka arıyorsanız Romsons İ.V. Kanül sayfasına da bakabilirsiniz. Serum setleriyle birlikte sipariş vermek isteyenler için tüm ürünler İntraketler ve Serum Setleri kategorisinde.

Sık sorulan sorular

İntraket renkleri her markada aynı mı?

Evet. Renkler uluslararası bir koda bağlıdır; 20G her markada pembe, 22G mavi, 18G yeşildir. Yine de kutudaki numarayı okumak en sağlam yoldur.

Çocuklar için hangi intraket kullanılır?

Genellikle 22G mavi ya da 24G sarı tercih edilir. Bebeklerde 24G, bazı durumlarda 26G mor kullanılır. Kararı çocuğun yaşı, damarı ve tedavi verir.

Kan vermek için pembe intraket yeterli mi?

Birçok kurum erişkinde 20G ile transfüzyonu kabul eder, ancak hızlı kan verilecekse 18G yeşil daha uygundur. Kurumunuzun protokolüne bakın.

Numara büyüdükçe kanül kalınlaşır mı?

Hayır, tersi geçerlidir. Gauge numarası büyüdükçe kanül incelir: 24G, 18G'den çok daha incedir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Kanül seçimi ve uygulaması, eğitimli sağlık personeli tarafından kurum protokolüne göre yapılmalıdır.