3, 6 ve 12 Kanallı EKG Cihazı Arasındaki Fark Nedir?

Kısa cevap: Üç cihaz da standart 12 derivasyonlu EKG'yi çeker. Aradaki fark, cihazın bu 12 derivasyondan kaçını aynı anda kaydedip kağıda basabildiğidir. 3 kanallı cihaz derivasyonları üçerli gruplar halinde, 6 kanallı cihaz altışarlı iki grupta, 12 kanallı cihaz ise hepsini aynı anda kaydeder. Kanal sayısı arttıkça çekim kısalır, çıktı daha düzenli olur ve genellikle daha geniş kağıt kullanılır.

EKG cihazı almak isteyen hekimlerin kafasını en çok karıştıran konu bu "kanal" meselesi. "3 kanallı cihaz eksik mi çekiyor?" sorusunu çok duyuyoruz. Cevap hayır; ama farkın nereden geldiğini bilmek doğru cihazı seçmeyi kolaylaştırıyor.

Önce kavramlar: elektrot, derivasyon, kanal

Standart istirahat EKG'sinde hastaya 10 elektrot bağlanır: dördü kol ve bacaklara, altısı göğse. Cihaz bu elektrotlar arasındaki elektriksel farkları hesaplayarak kalbe 12 farklı açıdan bakar. Bu bakış açılarına derivasyon denir: I, II, III, aVR, aVL, aVF ekstremite derivasyonları ve V1'den V6'ya göğüs derivasyonları.

Kanal ise cihazın aynı anda kaydedip yazdırabildiği derivasyon sayısıdır. Yani kanal sayısı, elektrot ya da derivasyon sayısı değil; cihazın aynı anda kaç "kalem" ile yazabildiğidir.

Karşılaştırma tablosu

Kağıt genişlikleri modele göre değişebilir; doğru kağıt için cihazınızın kılavuzuna bakın.

3 kanallı EKG

Cihaz önce I, II, III derivasyonlarını, sonra aVR, aVL, aVF'yi, ardından V1–V3 ve V4–V6'yı sırayla kaydeder. Her grup birkaç saniye sürer. Çıktıda gruplar birbirinin devamı gibi görünse de aslında farklı zamanlarda kaydedilmiştir. Rutin tarama ve ritim değerlendirmesi için çoğu zaman yeterlidir, hafif ve taşınabilir olması büyük avantajdır. ECG300G 3 kanallı EKG cihazı bu sınıfta; ürün bilgisine göre otomatik, manuel ve ritim yazdırma modları ile 1.000 hastalık hafızası var.

6 kanallı EKG

Ekstremite derivasyonlarının altısı bir arada, göğüs derivasyonlarının altısı bir arada kaydedilir. Çekim daha kısa sürer, hasta hareket ettiğinde bozulan bölümü yeniden çekmek daha az zaman alır. Günde birden fazla EKG çeken polikliniklerde iyi bir orta yol olur. ECG600G 6 kanallı EKG cihazı dokunmatik ekran ve alfanümerik klavye ile hasta bilgisi girmeyi kolaylaştırıyor.

12 kanallı EKG

Tüm derivasyonlar aynı anda kaydedilir; bu da aynı kalp atımını 12 farklı açıdan, aynı anda görmek demektir. Ritim bozukluklarının değerlendirilmesi, derivasyonlar arası karşılaştırma ve arşivleme için en düzenli çıktıyı verir. Genellikle A4 genişliğinde kağıda, uzun bir ritim şeridiyle birlikte basılır. Hasta yoğunluğu yüksek kliniklerde zaman kazandırır. ECG1200G 12 kanallı EKG cihazı bu gruba örnektir.

Tek kanallı cihazlar ne işe yarar?

Tek kanallı cihazlar derivasyonları birer birer kaydeder. Çekim uzun sürer ama cihaz çok hafif ve ekonomiktir. Ev ziyaretleri, eğitim amaçlı kullanım ya da yedek cihaz olarak tercih edilir. ECG100G tek kanallı EKG cihazı bu sınıftadır.

Çekim kalitesini bozan küçük şeyler

Kanal sayısı ne olursa olsun, kötü bir çekim kötü bir çıktı verir. Sahada en sık karşılaştığımız sorunlar şunlar: elektrot bölgesindeki cildin yağlı ya da tüylü olması, kurumuş jel, hastanın üşüyüp titremesi, konuşması ya da kaslarını kasması ve kabloların gergin durması. Elektrot bölgesini temizlemek, yeterli jel kullanmak, hastayı sırtüstü rahat bir pozisyonda dinlendirmek ve odayı sıcak tutmak çıktıyı belirgin şekilde düzeltir. Cihazlardaki AC ve EMG filtreleri şebeke paraziti ile kas titremesini azaltır, ama filtre kötü bir elektrot temasını tamamen kurtaramaz.

Bir de kağıt hızı ve kazanç ayarı var. Standart çekim 25 mm/sn hız ve 10 mm/mV kazançla yapılır. Bu ayarlar değiştirildiğinde çıktının üzerine yazılır; başka bir hekimin değerlendireceği EKG'lerde standart ayarlarda kalmak karışıklığı önler.

Elektrotların yerleşimi de en az cihaz kadar önemlidir. Göğüs elektrotlarının bir kaburga aralığı aşağı ya da yukarı konması, çıktıda gerçekte olmayan değişiklikler görülmesine neden olabilir. Cihazların çoğunda bulunan elektrot yerleştirme şeması, yeni başlayan personel için iyi bir rehberdir; şemayı cihazın yanına asmak bile hataları azaltır.

Seçim yaparken sorulacak sorular

• Günde kaç EKG çekilecek? Sayı arttıkça kanal sayısının değeri artar.
• Cihaz taşınacak mı, yoksa sabit bir masada mı duracak?
• Çıktılar arşivlenecek ya da bilgisayara aktarılacak mı?
• Kağıt, elektrot ve kablo gibi sarf malzemeleri kolay bulunuyor mu?

Sarf tarafını küçümsemeyin. Kağıt, göğüs elektrodu (puar), ekstremite mandalı ve ara kablo düzenli olarak yenilenir. EKG kağıtlarında ürün kodu genellikle ölçüyü anlatır: "80*20" 80 mm genişlik ve 20 metre uzunluk demektir. Cihazlar ve yedek parçalar EKG Cihazları ve Yedek Parçaları kategorisinde.

Sık sorulan sorular

3 kanallı EKG, 12 derivasyonu çekiyor mu?

Evet. 3 kanallı cihaz da 12 derivasyonun hepsini kaydeder; yalnızca bunları üçerli gruplar halinde, sırayla kaydedip basar.

Kanal sayısı tanı kalitesini değiştirir mi?

Temel değerlendirme için hepsi standart EKG verir. 12 kanallı cihazın avantajı, tüm derivasyonları aynı anda göstermesi ve daha hızlı, daha düzenli çıktı vermesidir.

Muayenehane için kaç kanallı EKG yeterli?

Günde birkaç EKG çekilen bir muayenehane için çoğu zaman 3 ya da 6 kanallı cihaz yeterlidir. Hasta yoğunluğu yüksekse 12 kanallı cihaz zaman kazandırır.

Her EKG kağıdı her cihaza uyar mı?

Hayır. Kağıdın genişliği, rulo ya da Z katlama olması cihaza göre değişir. Kılavuzda yazan ölçüyü alın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. EKG çekimi ve yorumu eğitimli sağlık personeli ve hekim tarafından yapılmalıdır.